Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa (UAE) ta sanar da dakatar da duk wata hulɗar kasuwanci da Iran har sai baba-ya-gani, matakin da zai iya yin babban tasiri ga tattalin arziƙin Iran.
UAE ta ce ta ɗauki wannan mataki ne bayan zargin cewa Iran ta harba makamai masu linzami biyu zuwa yankinta. Ƙasar ta ce matakin ya zama dole ne saboda ƙarin tashin hankalin da ke barazana ga tsaro da zaman lafiyar yankin. Sai dai Iran ta musanta zargin, tana mai cewa ba ta harba makamai masu linzamin ba, kuma ta kira lamarin wani yunƙurin shirya mata laifi.
A ƙarƙashin matakin, UAE ta dakatar da ciniki, mu'amalar kasuwanci da hada-hadar kuɗi da Iran har sai an sake duba matakin. Wannan ya zo ne a lokacin da Iran ke fuskantar matsin tattalin arziki daga takunkuman Amurka da kuma ci gaba da rikicin da ya shafi Mashigar Hormuz.
Me Ya Sa Matakin UAE Yake Da Muhimmanci Ga Iran?
Babban dalili shi ne cewa Dubai ta zama ɗaya daga cikin muhimman ƙofofin tattalin arzikin Iran zuwa duniya. Wani tsohon jami'in gwamnatin Amurka, Mark Kimmitt, ya ce Dubai ta zarce China da Turkiyya a matsayin babbar hanyar da Iran ke samun kayayyakin da take shigowa da su, inda ake kiyasta cewa UAE na samar da kusan kashi ɗaya bisa uku na kayayyakin da Iran ke shigowa da su a kowace shekara.
Hulɗar ba ta tsaya kan kaya kawai ba. Dubai ta kasance muhimmiyar cibiyar hada-hadar kuɗi da kasuwanci, abin da ya ba Iran damar ci gaba da samun wasu hanyoyin gudanar da harkokin kuɗi duk da takunkuman da aka kakaba mata. Saboda haka, rufe wannan hanya na iya ƙara wahalar da Iran wajen samun kuɗaɗe da kayayyakin da take buƙata.
Wane Irin Kayayyaki Iran Ke Samu Ta UAE?
UAE ta daɗe tana taka muhimmiyar rawa wajen shigo da kayayyaki zuwa Iran, musamman ta Dubai da tashar Jebel Ali. Wannan ya haɗa da kayayyakin masana'antu, kayan masarufi da wasu kayayyakin da ake amfani da su wajen gudanar da harkokin tattalin arziki.
An riga an dakatar da jigilar kaya kai tsaye tsakanin ƙasashen biyu tun farkon watan Maris, bayan barkewar yaƙin, amma aka sake farfaɗo da cinikin a ƙarshen watan Yuni ta tashar Jebel Ali. Sabon takunkumin na iya sake katse wannan hanya.
Me Zai Faru Da Tattalin Arzikin Iran?
Idan aka daɗe ana aiwatar da takunkumin, Iran na iya fuskantar ƙarin ƙarancin kayayyaki, hauhawar farashi da matsin lamba kan harkokin kasuwanci. Masu shigo da kaya daga waje za su iya fuskantar ƙarin kuɗin jigila da kuma wahalar samun hanyoyin biyan kuɗi.
Wannan na iya zama matsala musamman saboda Amurka ma na ci gaba da matsa wa Iran ta fuskar tattalin arziki, ciki har da takunkumi da kuma shingen jiragen ruwa da ya shafi tashoshin Iran.
Shin Iran Tana Da Wasu Hanyoyin Ciniki?
Eh. Iran tana da alaƙar kasuwanci da ƙasashe kamar China, Turkiyya da wasu ƙasashen yankin. Amma matsalar ita ce, UAE musamman Dubai ta kasance wata muhimmiyar hanya da Iran ke amfani da ita wajen samun kayayyaki da kuma gudanar da harkokin kuɗi.
Saboda haka, maye gurbin wannan hanya ba abu ne mai sauƙi ba, musamman idan takunkumin ya ci gaba na dogon lokaci. Masana sun yi gargadin cewa tasirin UAE na iya zama mai tsanani fiye da wasu takunkuman da Amurka ta kakaba wa Iran.
Me Ya Sa Wannan Ya Shafi Kasuwancin Duniya?
Rikicin ya shafi yankin da ke da muhimmiyar rawa wajen jigilar makamashi da kayayyaki a duniya. Mashigar Hormuz na ɗaya daga cikin muhimman hanyoyin jigilar mai da iskar gas, kuma duk wani rikici da ya shafi zirga-zirgar jiragen ruwa a yankin na iya yin tasiri ga farashin makamashi da tattalin arzikin duniya.
A yanzu, ana kallon matakin UAE a matsayin wani sabon babban matsin lamba ga Iran. Idan takunkumin ya dore, zai iya ƙara ware Iran daga wasu hanyoyin kasuwanci da kuɗi da take dogaro da su.
Mene Ne Matsayin Iran?
Iran ta yi watsi da zargin UAE na cewa ita ce ta harba makamai masu linzami zuwa yankin. Tehran ta ce zargin ba shi da tushe, sannan ta yi kira ga ƙasashen yankin da su guji yin zarge-zarge marasa hujja.
A ƙarshe, makomar wannan takunkumi za ta dogara ne kan yadda rikicin yankin zai ci gaba. Idan tashin hankali ya ragu, akwai yiwuwar a sake duba matakin; amma idan rikicin ya ƙara tsananta, rufe wannan muhimmiyar hanyar kasuwanci na iya ƙara tsananta matsin tattalin arziki da Iran ke fuskanta.