Ciwon koda na daga cikin manyan matsalolin lafiya da ke ƙaruwa a duniya. Koda tana da muhimmiyar rawa a jiki domin tana tace jini, cire gubobi, da daidaita ruwa da sinadarai a jiki. Idan koda ta fara lalacewa, jiki na iya shiga matsaloli masu tsanani.
Chronic Kidney Disease na faruwa ne idan kodan mutum suna rasa aikinsu a hankali tsawon lokaci. A cewar masana daga National Kidney Foundation, akwai wasu rukunin mutane da ke da haɗarin kamuwa da wannan matsala fiye da sauran.
1. Mutanen da ke da Ciwon Sukari:
Diabetes na daga cikin manyan dalilan lalacewar koda a duniya. Yawan sukari a jini na iya lalata ƙananan jijiyoyin da ke cikin koda a hankali. Idan ba a kula da ciwon sukari da wuri ba, yana iya haifar da matsalar da ake kira diabetic kidney disease.
2. Mutanen da ke da Hawan Jini:
Hypertension na iya lalata jijiyoyin jini da ke cikin koda. Idan jinin mutum yana da matsin lamba mai yawa tsawon lokaci, hakan na iya rage ikon koda wajen tace jini yadda ya kamata.
Masana lafiya sun bayyana cewa hawan jini na daga cikin manyan dalilai biyu da ke jawo ciwon koda.
3. Mutanen da Ke da Tarihin Ciwon Koda a Iyali:
Idan a cikin iyali akwai wanda ya taba fama da ciwon koda, yiwuwar kamuwa da shi na iya karuwa. Wasu matsalolin koda na iya kasancewa na gado, wanda ke nufin ana iya gadonsu daga iyaye zuwa ‘ya’ya.
4. Mutanen da ke Yawan Shan Magunguna Ba Tare da Shawarar Likita Ba:
Yawan amfani da wasu magunguna na iya cutar da koda, musamman idan ana shan su na dogon lokaci. Misali, wasu magungunan rage zafi da ake sha ba tare da kulawa ba na iya lalata koda a hankali.
Masana daga Mayo Clinic sun yi gargadi cewa amfani da irin waɗannan magunguna akai-akai ba tare da shawarar likita ba na iya ƙara haɗarin lalacewar koda.
5. Mutanen da ke da Kiba ko Rayuwa Mara Motsa Jiki:
Kiba na iya ƙara haɗarin kamuwa da cututtuka kamar ciwon sukari da hawan jini, waɗanda su ma suke lalata koda. Rashin motsa jiki da cin abinci mara kyau na iya haifar da matsalolin lafiya da dama da ke cutar da kodan jiki.