Birtaniya ta soke wani atisayen horas da sojoji da ta shirya gudanarwa a Kenya, bayan hukumomin Kenya ba su bayar da dukkan izinin da ake buƙata ba. An shirya gudanar da atisayen ne a watan Satumba na 2026, kuma ana sa ran sojojin Birtaniya za su yi atisaye a yankin Laikipia. Yanzu za a mayar da atisayen zuwa wani wuri da ke wajen Kenya.
Soke atisayen ya zo ne a daidai lokacin da ake samun rashin jituwar ra’ayi tsakanin London da Nairobi kan Yarjejeniyar Haɗin Gwiwar Tsaro tsakanin Birtaniya da Kenya, wadda ke tsara dokokin da suka shafi ayyukan sojojin Birtaniya a Kenya.
Babban abin da ake takaddama a kai shi ne waɗanne hukumomi ne za su samu ikon gurfanar da sojan Birtaniya idan aka zarge shi da aikata laifi a Kenya.
‘Yan majalisar dokokin Kenya sun bukaci a ƙara tsaurara tsarin da zai tabbatar da cewa sojojin Birtaniya da ke aiki a ƙasar suna fuskantar hukunci idan suka aikata manyan laifuka ko take haƙƙin ɗan adam.
Batun ya ƙara ɗaukar hankali musamman saboda kisan wata ‘yar Kenya mai suna Agnes Wanjiru a shekarar 2012. Ana tuhumar wani tsohon sojan Birtaniya da hannu a lamarin, kuma ana ci gaba da matakan da suka shafi mayar da shi Kenya domin fuskantar shari’a.
A ɓangaren Birtaniya, Kenya ta kasance muhimmiyar cibiyar horas da sojojinta tsawon shekaru da dama. British Army Training Unit Kenya (BATUK) da ke kusa da Nanyuki na bai wa sojojin Birtaniya da Kenya damar gudanar da atisayen haɗin gwiwa a wuraren da ke da yanayin da ya dace da horas da sojoji.
Sai dai a ɓangaren Kenya, takaddamar ta fi karkata ne kan ikon ƙasa da kuma tabbatar da bin doka. Hukumomin Kenya na son tabbatar da cewa sojojin ƙasashen waje da ke aiki a cikin ƙasarta suna ƙarƙashin tsarin doka bayyananne kuma mai inganci idan aka zarge su da aikata laifi.
Soke wannan atisayen ba yana nufin an kawo ƙarshen haɗin gwiwar soji tsakanin Birtaniya da Kenya ba, amma yana nuna cewa dangantakar tsaron da ƙasashen biyu suka shafe shekaru da dama suna ginawa na fuskantar matsin lamba.
Idan gwamnatocin biyu ba su samu mafita kan wannan rashin jituwar ba, wasu atisayen sojin Birtaniya a Kenya a nan gaba na iya fuskantar irin wannan matsala.