A yau 26 ga watan Agusta, al'ummar Hausawa da masu amfani da harshen Hausa a sassan duniya daban-daban suna murna da bikin Ranar Hausa ta Duniya. Wannan rana ce ta musamman da aka ware domin nuna alfahari da harshen, al'adunsa, da kuma irin gagarumar gudunmawar da yake bayarwa wajen haɗin kan bil'adama da cigaban tattalin arziƙi a Afirka da ma duniya baki ɗaya.
1. Asali Da Tarihin Ranar Hausa Ta Duniya
An fara bikin wannan rana ne a shekarar 2015, biyo bayan wani yunƙuri da ya samo asali daga dandalin sada zumunta na Twitter (wanda yanzu ake kira X). Ɗan jarida Abdulbaƙi Aliyu Jari tare da wasu matasa masu kishin harshen ne suka ƙaddamar da hashtag ɗin #RanarHausa.
Abin da ya fara a matsayin tattaunawa ta intanet yanzu ya zama babban biki na duniya wanda jami'o'i, gidajen rediyo na gida da na ƙasa da ƙasa (kamar BBC, VOA, DW, da RFI), da masana harshe ke gudanarwa a kowace shekara.
2. Matsayin Harshen Hausa A Idon Duniya
Harshen Hausa ba yaren wata ƙabila ɗaya ba ne kawai; yare ne na duniya. Ga wasu muhimman bayanai kan matsayinsa:
1. Yawan Masu Magana: Ana ƙasanta cewa akwai mutane sama da miliyan 150 da ke magana da harshen Hausa a matsayin yarensu na asali ko yare na biyu.
2. Yaɗuwar Ƙasa: Ban da Najeriya da Nijar, ana magana da Hausa a ƙasashe irin su Ghana, Sudan, Kamaru, Chadi, da kuma Togo.
3. Gudunmawar Kasuwanci: Hausa shi ne babban harshen kasuwanci a yankin Yammacin Afirka (West Africa), yana haɗa kan al'ummomi daban-daban.
3. Ƙalubalen Harshen Hausa A Zamanin Fasaha
Duk da cigaban da harshen ke da shi, akwai manyan ƙalubale guda biyu da yake fuskanta a halin yanzu:
1. Lalacewar Ƙa'idojin Rubutu: Matasa da yawa a shafukan sada zumunta suna gajarta kalmomi ko haɗa Hausa da Turanci (code-mixing) ta hanyar da ke ɓata asalin ma'anar kalmomin Hausa.
2. Kishin Harshe: Wasu iyaye a birane sun fi fifita koyar da yayansu harsunan ƙasashen waje kamar Ingilishi ko Faransanci, suna barin Hausa a baya.
4. Kira Ga Masu Karatu
Kamar yadda masana ke faɗa, "Harshe shi ne tufafin mutunci na kowace al'umma." Idan aka bar yare ya mutu, to al'ada da mutuncin mutane sun tafi.
A wannan Ranar Hausa ta Duniya, muna kira ga kowa da ya yi amfani da damar nan wajen:
1. Koyar da yara ƙanana kyawawan kalmomi da al'adun Hausa.
2. Taimakawa marubuta da masu ƙirƙirar bidiyoyi ko labarai na Hausa a intanet domin haɓaka harshen.
3. Yin rubutu daidai da ƙa'idar adabin Hausa.
Barka da Ranar Hausa ta Duniya ga daukacin al'ummar Hausawa!
