A yayin da gwamnatin Iran ta katse intanet domin rage yaɗuwar bayanai da shirya zanga-zangar lumana, wasu mutane da ƙungiyoyi sun juya ga fasahar Starlink don samun hanyar sadarwa ta duniya. Wannan ya jawo ce-ce-kuce a fannin diflomasiyya, tsaro da fasaha kan yadda mutane ke samun damar ƙetare toshewar intanet.
Starlink wata fasahar intanet ta tauraron ɗan'adam ce da kamfanin SpaceX na Amurka ya ƙirƙira. Hanyar sadarwar tana amfani da ƙananan taurarin ɗan'adam, waɗanda ke haɗa ƙananan na’urori a duniya zuwa cibiyar sadarwa ta intanet ba tare da dogaro ga ƙa’idodin ƙasa ba.
A Iran, masu amfani sun ce suna haɗa na’urorin Starlink, wanda ake kira terminal ko antenna domin samun intanet yayin da hukumomin kasar ke ɗaure titi-titinan sadarwa na gargajiya. Hakan ya ba su damar amfani da manhajojin tarayya kamar WhatsApp, Telegram, VPNs da kuma kai rahoto kan abubuwan da ke faruwa waɗanda a wasu lokuta ke toshewa ko ƙuntatawa.
Sai dai amfani da Starlink a Iran na ɗauke da ƙalubale. Da farko, samun na’urar Starlink ba abu ne mai sauƙi ba, domin an hana sayarwa kai tsaye a ƙasar, sannan an ƙara tsaurara ƙoƙarin hana shigo da na’urorin daga wajen ƙasa. Har ila yau, kasafin kuɗi da ƙarancin wutar lantarki na iya shafar yadda mutane ke amfani da wannan fasaha.
Hukumar SpaceX ta bayyana cewa tana ƙoƙarin ganin an kiyaye tsaro da sirrin masu amfani, amma ta jaddada cewa doka ta wata ƙasa na iya shafar yadda ake samun hidimar Starlink a wasu yankuna. Wannan ya sa batun samun damar intanet a Iran ya koma wani muhimmin batu na siyasa da fasaha.
A ƙarshe, Starlink ba ya cika ba, amma ga mutane da dama a Iran, ya zama wata hanya ta samun sadarwa ga duniya yayin da hukumomin ƙasar ke ƙoƙarin hana su haɗi da intanet na yau da kullum. Wannan na nuna cewa fasahar tauraron dan adam na iya sauya yadda jama’a ke samun bayanai duk da yanayin siyasa da katsewar sadarwa.