ABUJA, NIGERIA — Gwamnatin Najeriya na shirin gudanar da gagarumin juyi a tsarin tsaron iyakokinta, ta hanyar amfani da na'urorin zamani na zamani. A karkashin wannan sabon shiri, kasar za ta tura Jiragen Marasa Filoti (Drones) da kuma Fasahar Kere-Keren Hankali na Na'ura (Artificial Intelligence - AI) domin sanya idanu gami da toshe haramtattun hanyoyin shiga kasar guda 1,497 da ke warwatse a fadin iyakokin kasar.
Wannan sabon yunkuri da aka bayyana a yayin taron bita na Hukumar Kula da Iyakoki ta Kasa (NBC), na nufin sauya fasalin tsaron iyakokin kasar daga dogaro kacokan kan jami'an tsaro na zahiri zuwa amfani da bayanan sirri na na'urorin zamani—tsarin da ake kira "Smart Border Shield."Kalubalen Labarin Kasa: Matsalar Iyakokin Najeriya
Tarihi da yanayin kasa sun dade suna zama babban kalubale ga jami'an tsaro. A halin yanzu, Najeriya na da iyakokin kasa da suka kai tsawon kilomita 4,454 da ta raba da kasashen Benin, Nijar, Chadi, da Kamaru, baya ga yankin teku mai fadi.
Bincike ya nuna cewa yayin da kasar ke da halastattun wuraren binciken iyakoki guda 364 kacal, akwai kuma gagarumar gurbatacciyar rami na haramtattun hanyoyi har guda 1,497 wadanda babu jami'an tsaro a cikinsu. Wadannan "makafin wurare" su ne kungiyoyin miyagu, masu fataucin makamai, 'yan ta'adda, da masu fasa-kwaurin abinci da kwayoyi ke amfani da su domin gudanar da harkokinsu.
Yadda Garkuwar "Smart Border Shield" Za Ta Yi Aiki
Wannan fasaha za ta kawo karshen tsarin tsayawa a binciken ababen hawa na tsohon yayi, inda za a maye gurbinsa da tsarin gano barazana tun kafin ta kusanto:
Sanya Idanu Daga Samaniya Ba Kakkautawa: Jiragen marasa filoti da aka sanye da na'urorin hangen dare (thermal imaging), radar, da fasahar LiDAR za su riga suna bincikar ciyayi, daji, da yankunan hamada dare da rana.
Fasahar AI Wajen Gano Sifofin Laifuka: Ta hanyar amfani da ka'idar "Broken Windows," algorithms na fasahar AI za su riga suna duba hotunan bidiyo na kai-tsaye domin gano duk wani abu da ba a saba gani ba—kamar haduwar motoci ba zato ba tsammani a jeji—kuma su sanar da babbar cibiyar umarni tun kafin laifin ya auku.
Hade Bayanan Sirri (Data Fusion): Daya daga cikin manyan shawarwarin shi ne kafa Babbar Cibiyar Hade Bayanan Sirri ta Kasa (National Border Data Fusion and Intelligence Centre). Wannan zai tilasta wa hukumomin shige da fice, kwastam, sojoji, da 'yan sanda raba taswirar barazana iri daya a lokaci guda, maimakon kowace hukuma ta yi aiki ita kadai kamar yadda aka saba a baya.
Kalubalen Da Ke Gaban Shirin
Duk da cewa wannan fasaha na da matukar tasiri a takarda, babban gwaji ga gwamnatin Najeriya shi ne samar da abubuwan more rayuwa da za su dore da tsarin.
Wadannan jiragen marasa filoti suna bukatar ingantaccen wutar lantarki ko kuma cibiyoyin cajin makamashin rana a can iyakokin kasa. Haka kuma, gano barazana ta amfani da AI ba zai yi amfani ba idan babu dakarun gaggawa na musamman da ke kusa da za su iya kai dauki cikin gaggawa domin cafke miyagun.