Makarantar Firamare Ta Farko A Arewacin Najeriya

An bude makarantar firamare ta farko a Arewacin Najeriya a shekara ta 1865 (yau Shekaru 161) kenan, a Lokoja, Jihar Kogi ta yau, wanda Bishop Samuel Ajayi Crowther ya kafa.

Primary Ta Farko

Makarantar firamare ta farko a Arewacin Najeriya ita ce Holy Trinity Primary School dake Lokoja, jihar Kogi, wanda Bishop Samuel Ajayi Crowther ya kafa a 1865. Har yanzu makarantar tana aiki kuma gwamnatin jihar ce ke kula da ita. 

Makarantar tana a harabar cocin Holy Trinity Anglican Church, wadda aka gina a ƙasar da masu wa’azi na farko sukayi. Kafuwar makarantar ya zama farkon fara karatun Ingilishi da koyon “Boko” a yankin arewacin Najeriya..

Ga takaitaccen tarihin makarantun firamare a Arewacin Nijeriya:

Ilimin Gargajiya Kafin Turawa

Kafin zuwan Turawa, tsarin ilimi a Arewa ya ta'allaka ne kan makarantun allo (Qur'anic schools). A shekarar 1914, an kiyasta akwai kusan 25,000 irin wadannan makarantu a yankin, inda ake koyar da karatun Kur'ani da rubutun Larabci.

Zuwan Ilimin Zamani (Tsarin Turawa)

· Jinkiri da Farkon Farawa: Sabanin kudancin Nijeriya da aka fara makarantun zamani a tsakiyar karni na 19, an kafa makarantar firamare ta farko a Arewa a shekarar 1907 - shekaru 64 bayan kudanci. Wannan jinkiri ya faru ne saboda tsananin adawar Malaman addinin Musulunci da kuma manufar mulkin mallaka na hana mishaneri shiga yankin.

· Makarantun Hukumomin Gargajiya: Daga baya aka kafa makarantun da ake kira "Native Authority" schools, wadanda aka fi mayar da hankali ga 'ya'yan sarakuna da malamai domin horar da ma'aikatan gwamnati. A shekarar 1938, akwai makarantun gwamnati 744 da na mishaneri 1,033.

Ci gaba da Kalubale

· Rashin daidaito: A shekarar 1947, yawan daliban firamare a Arewa ya kai 70,962 yayin da a Kudancin Nijeriya ya kai 218,610, wanda ke nuna rashin daidaito a fannin ilimi.

· Shirin Ilimin Firamare na Duniya (1976): Domin gyara wannan rashin daidaito, gwamnatin soji ta kaddamar da shirin Universal Primary Education (UPE) a shekarar 1976, inda aka zuba kudaden mai musamman a yankin Arewa da nufin shigar da dukkan yara makaranta.

Duk da wadannan kokarin, Arewacin Nijeriya na fuskantar kalubale da dama har yau, ciki har da yawan yaran da ba sa zuwa makaranta da kuma karancin kayan aiki.

Post a Comment

Previous Post Next Post